Trong nhiều gia đình Việt, chai rượu trắng không chỉ nằm trên bàn thờ hay mâm cỗ. Nó còn được dùng để xoa bóp, ngâm thuốc, và có người còn mang ra gội đầu. Câu hỏi “gội đầu bằng rượu có tốt không” vì thế xuất hiện khá nhiều, nhất là khi ai đó nghe kể rượu giúp da đầu sạch và thơm hơn.
Bài viết này nhìn thẳng vào mẹo dân gian đó: người xưa dùng rượu để làm gì, rượu tác động thế nào lên tóc và da đầu, ai nên tránh, và nếu vẫn muốn thử thì làm sao cho đỡ hại tóc nhất.
Gội đầu bằng rượu có tác dụng gì theo kinh nghiệm dân gian?
Trong kinh nghiệm truyền miệng, rượu được nhắc tới với vài vai trò quen thuộc:
- Làm sạch nhờn nhanh. Cồn trong rượu hòa tan dầu rất tốt, nên tóc bết sau khi xối rượu thường có cảm giác nhẹ và ráo hơn hẳn.
- Cảm giác mát và thông thoáng. Rượu bay hơi nhanh, mang theo nhiệt trên da đầu, tạo cảm giác mát rõ rệt trong vài phút đầu.
- Khử mùi bám trên tóc. Tóc ám mùi khói bếp, mùi dầu mỡ hay mùi ẩm thường bớt nồng sau khi tiếp xúc với rượu.
- Làm nền ngâm thảo dược. Đây mới là vai trò phổ biến nhất. Rượu thường được dùng để ngâm gừng, bồ kết, vỏ bưởi rồi mới pha loãng ra dùng, chứ ít ai gội bằng rượu nguyên chất.
Điểm cần nói rõ ngay: những gì bạn cảm nhận được sau khi gội bằng rượu chủ yếu đến từ đặc tính của cồn, không phải từ một dưỡng chất nào nuôi tóc. Cảm giác sạch và mát là thật, nhưng nó không đồng nghĩa với tóc khỏe hơn.
Gội đầu bằng rượu có tốt không? Mặt trái ít người nói
Nếu chỉ nghe phần công dụng ở trên thì rượu nghe rất hấp dẫn. Nhưng chính cái làm nên hiệu quả của nó, tức là cồn, cũng là phần đáng lo nhất.
Cồn lấy đi cả lớp dầu tự nhiên bảo vệ da đầu. Da đầu có một lớp màng dầu mỏng giữ ẩm và giữ ổn định cho chân tóc. Rượu không phân biệt được đâu là dầu thừa gây bết, đâu là lớp màng cần giữ. Nó cuốn đi cả hai. Hệ quả quen thuộc là da đầu căng, khô, ngứa nhẹ sau vài giờ, và với nhiều người là hiện tượng bong vảy trắng dễ bị nhầm với gàu.
Da đầu khô thường phản ứng bằng cách tiết dầu nhiều hơn. Đây là vòng luẩn quẩn nhiều người gặp: càng làm sạch mạnh thì tóc càng nhanh bết trở lại, rồi lại tiếp tục làm sạch mạnh hơn. Nếu bạn đang gặp tình trạng này, bài tóc nhanh bết và da đầu đổ dầu phân tích kỹ hơn vòng lặp đó.
Tóc nhuộm và tóc đã xử lý hóa chất chịu thiệt rõ nhất. Cồn khiến lớp biểu bì tóc dựng lên và làm màu nhuộm phai nhanh hơn. Tóc uốn, duỗi vốn đã yếu sẵn thì càng dễ khô xơ. Bạn có thể tham khảo thêm cách chăm sóc tóc sau khi uốn, duỗi, nhuộm.
Rượu không tạo bọt và không có chất làm mềm. Nghĩa là gội xong tóc thường rối, khó chải, và bạn vẫn phải gội lại bằng dầu gội để hết mùi cồn. Xét về công sức thì đây là một bước thêm chứ không phải một bước thay thế.
Kết luận thẳng thắn: rượu không phải một loại dầu gội. Dùng lâu dài để gội đầu hằng ngày là không hợp lý. Nếu có dùng, hãy xem nó là mẹo thỉnh thoảng, pha thật loãng, và chỉ khi da đầu bạn đang khỏe.
Gội đầu bằng rượu trắng và gội đầu bằng rượu gừng khác nhau ra sao?
Hai cụm này hay bị gộp làm một, nhưng thực tế khác nhau khá nhiều.
Gội đầu bằng rượu trắng
Rượu trắng là rượu nấu thông thường, nồng độ cồn thường khá cao. Đây là dạng gắt nhất trong nhóm và cũng là dạng dễ làm khô da đầu nhất. Người xưa hay dùng rượu trắng để xối nhanh qua tóc cho ráo và bớt mùi, chứ hiếm khi để lâu trên đầu.
Nếu muốn thử, nguyên tắc quan trọng nhất là pha loãng. Một phần rượu với ít nhất năm phần nước ấm là mức nhiều người dùng, và chỉ để trên tóc khoảng một đến hai phút rồi xả kỹ.
Gội đầu bằng rượu gừng
Rượu gừng là gừng tươi ngâm rượu, thường được dùng để xoa bóp và giữ ấm. Khi dùng cho da đầu, cảm giác ấm nóng rõ hơn hẳn rượu trắng vì gừng có hoạt chất gây nóng.
Cần lưu ý một điểm hay bị hiểu sai: cảm giác nóng ran trên da đầu không phải bằng chứng tóc đang mọc. Nhiều người tin rằng nóng nghĩa là máu lưu thông và tóc sẽ mọc, nhưng đây là suy luận truyền miệng chứ không phải kết luận có cơ sở. Bài gừng có giúp mọc tóc không đã phân tích kỹ phần khoa học của chuyện này, và câu trả lời không đơn giản như lời đồn.
Rượu gừng cũng dễ gây rát hơn nếu da đầu có vết xước, mụn, hoặc bạn vừa gãi mạnh. Với người có da đầu nhạy cảm, đây là dạng nên tránh. Dấu hiệu nhận biết da đầu nhạy cảm được mô tả trong bài da đầu nhạy cảm.
Còn gội đầu bằng rượu vang thì sao?
Rượu vang có nồng độ cồn thấp hơn rượu trắng nhiều, nên tính chất làm khô cũng nhẹ hơn. Đổi lại, rượu vang đỏ có màu và có đường. Màu dễ bám vào tóc sáng màu hoặc tóc bạc, còn đường sót lại khiến tóc dính và bết nếu xả không kỹ.
Nói cách khác, rượu vang đỡ gắt hơn nhưng lại phiền hơn khi xả. Đây là lý do mẹo này ít được truyền lại rộng rãi như rượu trắng hay rượu gừng.
Ai không nên gội đầu bằng rượu?
- Da đầu đang có vết thương hở, mụn viêm hoặc vừa gãi trầy. Cồn tiếp xúc vết hở gây xót và làm da lâu lành hơn.
- Da đầu khô, bong vảy, hay ngứa sẵn. Rượu sẽ đẩy tình trạng đi xa hơn. Nếu bạn đang gặp vảy trắng, hãy xem bài về gàu và cách chăm sóc da đầu trước khi thử bất kỳ mẹo mạnh nào.
- Tóc mới nhuộm hoặc mới phủ bạc. Cồn làm màu xuống nhanh.
- Phụ nữ mang thai và đang cho con bú. Không phải vì rượu ngấm qua da đầu, mà vì mùi cồn nồng dễ gây khó chịu, chóng mặt trong không gian nhà tắm kín.
- Trẻ nhỏ. Da đầu trẻ mỏng hơn nhiều, không nên dùng.
Nếu vẫn muốn thử, làm thế nào cho đỡ hại tóc?
- Thử trước ở vùng nhỏ. Bôi một chút rượu đã pha loãng vào sau gáy, chờ khoảng ba mươi phút xem có đỏ hay ngứa không.
- Luôn pha loãng, đừng đổ nguyên chất. Một phần rượu với năm đến bảy phần nước ấm là mức an toàn hơn nhiều.
- Chỉ để trên tóc một đến hai phút. Đây không phải bước ủ tóc, đừng trùm khăn để lâu.
- Chỉ xoa lên da đầu, tránh dây xuống thân tóc và ngọn. Phần ngọn tóc là phần khô nhất và chịu cồn kém nhất.
- Xả thật kỹ rồi gội lại bằng dầu gội dịu nhẹ. Bước này bắt buộc, để tóc không còn mùi và được cấp lại độ mềm.
- Đừng làm quá hai lần một tháng. Và nếu thấy da đầu căng khô sau lần đầu thì dừng luôn, đừng cố thêm lần nữa.
Cách dịu hơn cho việc gội hằng ngày
Nếu điều bạn thực sự muốn là da đầu sạch thoáng và tóc bớt bết, thì có những hướng nhẹ nhàng hơn nhiều so với rượu. Các loại nước gội nấu từ thảo dược quen thuộc như bồ kết, vỏ bưởi hay sả đều cho cảm giác sạch mà không lấy đi lớp màng bảo vệ theo kiểu cồn. Bạn có thể xem cách gội đầu bằng bồ kết hoặc cách nấu dầu gội thảo dược tại nhà để bắt đầu.
Một điểm nữa thường bị bỏ qua: nhiều trường hợp tóc bết không phải do gội chưa đủ sạch, mà do gội sai tần suất. Bài gội đầu bao nhiêu lần một tuần giúp bạn chọn nhịp phù hợp với da đầu của mình.
Nếu bạn muốn một lựa chọn làm sẵn thay vì tự nấu, Dầu Gội Thảo Dược M Natural đi theo hướng năm vị thảo dược quen thuộc gồm gừng tươi, hà thủ ô, trắc bá diệp, lô hội và nhân sâm, dùng được hằng ngày cho cả tóc yếu và tóc dễ gãy. Bảng thành phần được in đầy đủ trên vỏ chai để bạn tự đối chiếu trước khi dùng.
Câu hỏi thường gặp
Gội đầu bằng rượu có làm tóc mọc nhanh hơn không?
Không có cơ sở cho điều đó. Cảm giác ấm nóng khi dùng rượu gừng thường bị hiểu nhầm là dấu hiệu tóc mọc, nhưng nóng chỉ là phản ứng của da với cồn và với hoạt chất trong gừng. Tóc mọc phụ thuộc vào chu kỳ nang tóc, dinh dưỡng và nội tiết, không phụ thuộc vào việc da đầu có nóng hay không.
Gội đầu bằng rượu có hết chấy không?
Đây là mẹo truyền miệng khá phổ biến, nhưng chấy là vấn đề cần xử lý dứt điểm bằng sản phẩm chuyên dụng và lược bí, không nên trông chờ vào rượu. Nếu trong nhà có người bị chấy, bạn nên hỏi dược sĩ để được hướng dẫn đúng, đồng thời giặt kỹ chăn gối và khăn.
Gội bằng rượu xong có cần gội lại bằng dầu gội không?
Có, và nên gội lại. Rượu không chứa chất làm mềm nên tóc dễ rối và vẫn còn mùi cồn. Gội lại bằng một loại dầu gội dịu nhẹ giúp tóc mềm trở lại và da đầu bớt căng.
Bao lâu thì được gội bằng rượu một lần?
Nếu da đầu bạn khỏe và không khô, mức nhiều người dùng là không quá hai lần một tháng. Đây là mẹo thỉnh thoảng, không phải thói quen hằng tuần.
Tóm lại
Gội đầu bằng rượu cho cảm giác sạch và mát rất nhanh, và đó là lý do mẹo này được truyền lại qua nhiều thế hệ. Nhưng cảm giác đó đến từ cồn, và cồn cũng chính là thứ làm da đầu khô nếu dùng thường xuyên. Hiểu đúng bản chất giúp bạn dùng nó như một mẹo thỉnh thoảng, thay vì biến nó thành thói quen làm hại tóc mà không hay biết.
