Lá lốt là thứ lá quen tới mức gần như nhà nào có mảnh vườn nhỏ cũng trồng một khóm. Người ta biết tới nó nhiều nhất qua đĩa chả lá lốt thơm nức, qua nồi nước lá nấu ngâm chân những ngày trở gió. Vài năm gần đây, cụm gội đầu bằng lá lốt bắt đầu được tìm nhiều hơn, phần lớn từ những người hay đổ mồ hôi đầu, đội mũ bảo hiểm cả ngày và thấy da đầu bí bách.
Bài này nói thẳng ba việc: lá lốt thật sự làm được gì cho da đầu, chỗ nào dân gian tin mà chưa có cơ sở để khẳng định, và cách nấu nước lá lốt gội đầu sao cho không bị bết tóc.
Lá lốt là lá gì và dân gian dùng thế nào
Lá lốt thuộc họ hồ tiêu, thân bò, lá hình tim, mặt lá bóng và có mùi thơm cay ấm rất đặc trưng. Mùi ấy đến từ lượng tinh dầu trong lá, đun lên là dậy mùi khắp bếp.
Trong kinh nghiệm dân gian, lá lốt được xếp vào nhóm lá có tính ấm, thường được nấu nước để ngâm chân tay khi trời lạnh, để xông, hoặc dùng cho người hay ra mồ hôi tay chân. Từ thói quen đó, nhiều người chuyển sang nấu nước lá lốt để xả tóc khi da đầu nhiều mồ hôi và có mùi. Đây là cách dùng theo kinh nghiệm truyền miệng, không phải một phương pháp điều trị.
Gội đầu bằng lá lốt có tác dụng gì
Giúp da đầu sạch mùi mồ hôi
Việc dễ thấy nhất và cũng thật nhất. Nước lá lốt ấm có mùi thơm cay nhẹ, xả lên tóc sau khi đã gội sạch giúp át mùi mồ hôi bám ở chân tóc. Với người đội mũ bảo hiểm liên tục hoặc làm việc ngoài trời, cảm giác này rõ ngay trong lần đầu.
Cảm giác dịu và thoáng khi da đầu bí bách
Nước lá ấm cùng với thao tác massage nhẹ lúc xả giúp da đầu thư giãn, bớt cảm giác ngứa ngáy khó chịu sau một ngày dài bị bịt kín. Phần nhiều cái dễ chịu này đến từ nước ấm và từ việc bạn dành ra vài phút xoa bóp da đầu, chứ không riêng gì lá lốt.
Điều dân gian nói nhưng chưa có cơ sở để khẳng định
Có ba điều bạn sẽ gặp rất nhiều trên mạng, và cần nói rõ cho đúng:
- Lá lốt làm hết gàu. Chưa có cơ sở để khẳng định. Gàu có nhiều nguyên nhân khác nhau, nước lá nấu tay không xử lý được gốc của nó.
- Lá lốt giúp tóc mọc dày. Không có bằng chứng nào cho điều này. Đừng kỳ vọng rồi thất vọng.
- Lá lốt xử lý được nấm da đầu. Không đúng. Nấm da đầu là bệnh cần đi khám, không tự giải quyết bằng nước lá.
Nói đúng năng lực của nó thì lá lốt là một bước chăm sóc dễ chịu, không phải thuốc.
Gội đầu bằng lá lốt có tốt không, ai nên thử và ai nên tránh
Với da đầu bình thường, khỏe, hay đổ mồ hôi thì nước lá lốt là một lựa chọn lành và rẻ. Mỗi tuần một đến hai lần là đủ. Muốn đổi vị cho nồi nước lá, bạn có thể xem thêm cỏ mần trầu gội đầu, loại cỏ mọc hoang quanh vườn cũng được dân gian nấu lấy nước gội.
Ngược lại, bạn nên bỏ qua cách này nếu rơi vào các trường hợp sau:
- Da đầu đang có vết xước, mụn mủ hoặc vùng viêm. Dội nước lá lên vùng đang tổn thương dễ gây xót và kích ứng thêm.
- Bạn từng dị ứng với các loại cây họ hồ tiêu.
- Da đầu nhạy cảm, dễ đỏ rát khi đổi sản phẩm. Nếu vẫn muốn thử, hãy bôi thử một ít nước lá lên vùng da sau tai, chờ một ngày xem có phản ứng gì không.
- Tóc vừa nhuộm hoặc vừa phủ bạc trong vòng 48 đến 72 giờ. Nước lá có màu sẫm, gội ngay lúc này dễ ảnh hưởng tới màu vừa lên.
Cách nấu nước lá lốt gội đầu tại nhà
Chuẩn bị
- Một nắm lá lốt tươi, khoảng 50 đến 70 gam, chọn lá bánh tẻ, không lấy lá quá già hoặc lá sâu.
- 1,5 đến 2 lít nước.
- Một chút muối hạt để ngâm rửa lá.
Các bước nấu
- Rửa sạch lá, ngâm nước muối loãng khoảng 10 phút rồi vớt ra để ráo.
- Vò nhẹ cho lá hơi dập gân, tinh dầu sẽ ra nhanh hơn khi đun.
- Cho lá vào nồi cùng 1,5 đến 2 lít nước, đun tới khi sôi thì hạ nhỏ lửa, đun thêm 7 đến 10 phút rồi tắt bếp.
- Lọc bỏ bã, để nguội bớt hoặc pha thêm nước nguội cho nước ấm vừa tay.
Đừng đun quá lâu. Nấu càng lâu nước càng đặc và nồng, tinh dầu thơm lại bay đi mất, tóc dễ bám mùi hăng thay vì thơm nhẹ.
Cách gội
Thứ tự đúng là gội sạch trước, xả nước lá sau. Bạn gội đầu bình thường bằng dầu gội quen dùng để lấy đi dầu thừa và bụi bẩn, xả sạch bọt, rồi mới dội nước lá lốt lên tóc và da đầu. Massage nhẹ hai đến ba phút, để yên thêm ba đến năm phút rồi xả lại bằng nước sạch. Cuối cùng lau khô và sấy ở chế độ mát.
Nước lá nấu xong nên dùng trong ngày. Để qua đêm, nhất là trong thời tiết nóng, nước dễ hỏng và có mùi chua.
Gội đầu bằng nước lá lốt bao nhiêu lần một tuần
Một đến hai lần một tuần là hợp lý. Đây là bước xả thêm, không thay thế việc làm sạch. Nhiều người xen kẽ nước lá lốt với nước lá bưởi, nước ngải cứu hoặc lá trầu không cho đỡ chán mùi. Nếu muốn nấu một nồi nước gội nhiều vị, bạn tham khảo thêm cách tự nấu nước gội đầu thảo dược và cách nấu dầu gội thảo dược.
Bốn lỗi khiến gội lá lốt xong tóc lại bết
- Dùng nước lá thay hẳn dầu gội. Lá không có chất làm sạch, dầu thừa và bụi vẫn nằm nguyên trên da đầu nên tóc bết nhanh hơn. Đây là lỗi phổ biến nhất, hay gặp ở người da đầu nhiều dầu mùa nóng.
- Nấu quá đặc. Một nắm lá cho hai lít nước là đủ, nấu đặc quá thì nước nhớt và bám lại trên sợi tóc.
- Dội nước còn nóng. Nước nóng làm da đầu đỏ rát và khiến tóc khô hơn. Nước ấm vừa tay là được.
- Không xả lại bằng nước sạch. Với tóc dày hoặc tóc dài, phần cặn lá đọng lại chân tóc là nguyên nhân gây ngứa sau vài tiếng.
Khi nấu lá mỗi tuần không còn tiện
Nấu nước lá là việc vui vào cuối tuần, nhưng làm đều đặn giữa tuần bận rộn thì khó. Nếu bạn muốn giữ hướng thảo dược mà không phải bắc nồi, có thể chọn sản phẩm có sẵn thảo dược trong bảng thành phần. Dầu Gội Thảo Dược M Natural 400ml có gừng tươi, hà thủ ô, trắc bá diệp, lô hội và nhân sâm ghi rõ trên vỏ chai, hỗ trợ làm sạch nhẹ nhàng da đầu và nuôi dưỡng tóc mềm mượt. Bạn vẫn có thể giữ nồi nước lá lốt cho những hôm rảnh, hai việc không xung khắc nhau.
Câu hỏi thường gặp
Gội đầu bằng lá lốt có được không?
Được, nếu da đầu bạn đang lành lặn và bạn dùng nước lá như bước xả sau khi đã gội sạch. Không nên dùng khi da đầu có vết xước, mụn mủ hoặc vùng đang viêm.
Gội đầu bằng lá lốt có giúp tóc mọc nhanh không?
Không có cơ sở để khẳng định điều đó. Lá lốt giúp da đầu sạch mùi và cảm giác dễ chịu hơn, còn chuyện tóc mọc phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nội tiết, dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể.
Nước lá lốt để tủ lạnh dùng dần được không?
Không nên. Nước lá nấu xong nên dùng hết trong ngày. Để lâu, kể cả trong tủ lạnh, nước dễ biến mùi và mất phần tinh dầu thơm vốn là thứ đáng giá nhất của nồi nước này.
Tóm lại, gội đầu bằng lá lốt là một thói quen dân gian dễ chịu, rẻ và lành khi làm đúng cách. Hãy xem nó như một bước chăm sóc thêm cho da đầu, đừng đặt lên vai nó nhiệm vụ của thuốc.
