Gừng là thứ lúc nào cũng có sẵn trong bếp, lại rẻ và thơm, nên chuyện lấy gừng ra chăm tóc được truyền tai nhau rất nhanh. Nhưng ủ tóc bằng gừng thực sự mang lại gì, làm thế nào cho đúng, ủ bao lâu và bao nhiêu lần một tuần thì vừa? Bài này trả lời gọn từng câu, kèm một sự thật mà phần lớn bài viết trên mạng bỏ qua.
Ủ tóc bằng gừng có tác dụng gì?
Nói cho rõ trước khi đi vào chi tiết: ủ tóc bằng gừng là một cách chăm sóc dân gian, không phải thuốc và không thay thế việc đi khám khi da đầu có vấn đề thật. Trong phạm vi chăm sóc thường ngày, đây là những gì gừng làm được và không làm được.
Làm sạch dầu thừa, giảm cảm giác nặng bết
Nước gừng ấm có tính làm sạch nhẹ, giúp cuốn bớt phần dầu thừa và bụi bám ở chân tóc. Với người hay thấy tóc nặng và bết chỉ sau một ngày, một buổi ủ gừng trước khi gội cho cảm giác da đầu nhẹ và thoáng hơn rõ rệt. Đây là tác dụng dễ cảm nhận nhất và cũng là tác dụng chắc chắn nhất.
Làm ấm da đầu và thư giãn
Vị cay ấm của gừng tạo cảm giác ấm lan trên da đầu, kết hợp với động tác xoa bóp khi thoa thì thành một buổi thư giãn đúng nghĩa. Nhiều người giữ thói quen này vào buổi tối mùa lạnh vì thấy dễ chịu và dễ ngủ hơn. Mùi gừng cũng át được mùi hôi do mồ hôi đọng lại ở chân tóc.
Ủ tóc bằng gừng có giúp mọc tóc không?
Đây là câu được hỏi nhiều nhất, và câu trả lời thành thật là không có cơ sở để khẳng định điều đó. Ngược lại là khác. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS ONE năm 2013 ghi nhận 6-gingerol, hoạt chất tạo vị cay đặc trưng của gừng, làm chậm sự phát triển của nang tóc trong điều kiện thí nghiệm.
Cần đọc kết quả này cho đúng mức. Đó là nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, không phải thử nghiệm trên người đang ủ tóc mỗi tuần, nên cũng đừng suy ra rằng cứ ủ gừng là tóc rụng. Điều rút ra hợp lý chỉ là: hãy dùng gừng cho mục tiêu làm sạch, làm ấm và thư giãn, đừng đặt lên nó kỳ vọng làm tóc mọc nhanh hơn. Chúng tôi đã bàn kỹ hơn trong bài gừng có giúp mọc tóc không.
Nếu tóc rụng nhiều kéo dài trên ba tháng, việc cần làm là tìm đúng nguyên nhân thay vì đổi công thức ủ. Các lý do thường gặp được liệt kê trong bài rụng tóc: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc.
Cách ủ tóc bằng gừng tươi tại nhà
Công thức gốc chỉ cần một củ gừng và nước ấm. Làm theo thứ tự sau là đủ an toàn.
- Rửa sạch một củ gừng cỡ ngón tay cái, để nguyên vỏ, giã nát hoặc xay nhuyễn.
- Vắt lấy nước cốt qua rây, bỏ bã để tránh xác gừng mắc vào tóc.
- Pha loãng nước cốt với nước ấm theo tỷ lệ khoảng 1 phần gừng và 3 phần nước. Lần đầu nên pha loãng hơn nữa.
- Thử một ít lên da sau tai hoặc mặt trong cổ tay, chờ khoảng 15 phút xem có đỏ rát hay ngứa không.
- Thoa lên da đầu, xoa bóp nhẹ bằng đầu ngón tay trong 2 đến 3 phút, tránh cào bằng móng.
- Trùm khăn hoặc mũ ủ, để yên 15 đến 20 phút.
- Gội lại thật sạch bằng dầu gội quen dùng, xả kỹ bằng nước mát.
Bước 4 là bước hay bị bỏ qua nhất và cũng là bước quan trọng nhất. Gừng gây cay, da đầu nhạy cảm có thể phản ứng ngay từ lần đầu.
Ủ tóc bằng gừng và dầu dừa
Trộn 2 thìa cà phê nước cốt gừng với 2 thìa canh dầu dừa đã làm ấm. Dầu dừa làm dịu bớt độ cay và nuôi phần thân tóc khô xơ, nên công thức này hợp với tóc chẻ ngọn hơn là da đầu nhiều dầu. Thoa dầu tập trung từ giữa thân tóc xuống ngọn, phần nước gừng thì dành cho da đầu. Vì có dầu nên cần gội kỹ hai nước, không thì tóc bết ngay hôm sau.
Ủ tóc bằng gừng và mật ong
Một thìa canh mật ong pha với 2 thìa cà phê nước cốt gừng và chút nước ấm cho loãng ra. Mật ong giữ ẩm nên hỗn hợp bớt gắt, phù hợp với tóc khô hoặc tóc đã qua uốn nhuộm. Nhược điểm là dính, phải xả rất kỹ. Cách dùng mật ong riêng cho tóc được nói chi tiết trong bài gội đầu bằng mật ong.
Ủ tóc bằng rượu gừng
Rượu gừng là gừng giã nát ngâm rượu trắng trong hũ thủy tinh, để nơi tối khoảng hai đến ba tuần. Ưu điểm là để dành được lâu, không phải giã gừng mỗi lần. Nhược điểm là cồn trong rượu làm khô da đầu nếu dùng dày, nên chỉ chấm một lượng rất mỏng lên da đầu và giãn ra 1 lần mỗi tuần là tối đa. Da đầu đang ngứa, có vảy hay trầy xước thì bỏ qua cách này. Bạn có thể đọc thêm ở bài gội đầu bằng rượu.
Ủ tóc bằng gừng bao lâu và mấy lần một tuần?
Thời gian hợp lý là 15 đến 20 phút. Ủ lâu hơn không làm tăng hiệu quả mà chỉ tăng nguy cơ rát da đầu, vì gừng càng để lâu trên da càng cay. Nếu thấy nóng rát trước khi hết giờ thì xả ngay, không cố cho đủ thời gian.
Tần suất nên giữ ở mức 1 đến 2 lần mỗi tuần, và người mới bắt đầu thì 1 lần là đủ để xem da đầu hợp hay không. Ủ liên tục hằng ngày là sai cách, da đầu sẽ khô và dễ kích ứng. Chuyện ủ tóc bao lâu là đủ cho từng loại hỗn hợp được nói kỹ trong bài ủ tóc bao nhiêu phút là đủ.
Còn ủ qua đêm thì không nên. Với hỗn hợp có gừng, để qua đêm vừa gây rát vừa khiến gối và tóc ám mùi, trong khi chẳng thu thêm được lợi ích nào.
Ủ tóc bằng gừng trước hay sau khi gội đầu?
Câu trả lời phụ thuộc vào việc bạn ủ phần nào.
Nếu bạn muốn dùng gừng cho phần da đầu thay vì thân tóc, cách nhẹ nhàng hơn là nấu nước loãng rồi dùng làm bước xả cuối. Xem hướng dẫn tỉ lệ và lưu ý trong bài gội đầu bằng nước gừng tươi.
- Ủ nước gừng lên da đầu: làm trước khi gội. Gừng để lại mùi và chút nhớt, cần gội lại mới sạch. Đây là cách dùng phổ biến nhất.
- Ủ hỗn hợp gừng pha dầu dừa cho thân tóc: cũng làm trước khi gội, vì dầu bắt buộc phải gội mới trôi.
- Sản phẩm hấp ủ dạng kem: ngược lại, dùng sau khi gội, thoa lên tóc đã lau bớt nước rồi xả sạch.
Nhầm lẫn hay gặp là đem nước gừng thoa sau khi gội rồi để nguyên không xả. Da đầu sẽ cay và tóc ám mùi cả ngày. Thứ tự các bước ủ tóc nói chung có trong bài cách ủ tóc tại nhà.
Bốn lưu ý trước khi ủ tóc bằng gừng
- Luôn thử phản ứng trước. Thử trên da sau tai và chờ 15 phút. Thấy đỏ, ngứa hay châm chích thì dừng hẳn.
- Da đầu đang tổn thương thì không ủ. Vết trầy do gãi, mụn viêm, vảy dày hoặc vùng da đang rát đều là lý do để hoãn lại. Gừng cay sẽ làm nặng thêm.
- Phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ. Ủ ngoài da nhìn chung ít rủi ro, nhưng da trong thai kỳ nhạy cảm hơn bình thường nên cứ hỏi cho chắc.
- Tránh để nước gừng chảy vào mắt. Buộc tóc gọn, kê khăn quanh chân tóc, và không dùng cho trẻ nhỏ.
Thêm một lưu ý nhỏ về màu tóc: nước gừng có màu vàng nhạt, nếu dùng rất đặc và liên tục thì tóc nhuộm màu sáng có thể hơi xỉn đi. Pha loãng và thử một lọn nhỏ trước là đủ để yên tâm.
Muốn đổi sang nguyên liệu dịu hơn gừng, có thể tham khảo cách gội đầu bằng sữa tươi cho phần đuôi tóc khô.
Muốn dưỡng tóc đều đặn hơn thì dựa vào đâu?
Gừng làm tốt phần việc của nó là làm sạch, làm ấm và thư giãn. Nhưng nếu mục tiêu của bạn là nuôi phần thân tóc khô xơ và giữ nếp mềm mượt lâu dài, thì hướng thảo dược đáng dựa vào là hà thủ ô, nhân sâm và trắc bá diệp, những vị gắn với chuyện chăm tóc trong đông y từ lâu.
Ủ tóc bằng nguyên liệu tươi có cái hay là rẻ và bạn biết chính xác trong bát có gì. Nhược điểm cũng rõ: mất công làm mỗi lần, độ đậm nhạt mỗi mẻ một khác, và không để dành được. Nếu bạn muốn một bước ủ cố định hằng tuần mà không phải giã gừng, Hấp Ủ Thảo Dược M Natural 250ml dùng 5 vị gừng tươi, hà thủ ô, trắc bá diệp, lô hội và nhân sâm, có thêm Hydrolyzed Collagen trong bảng thành phần in trên vỏ chai để bạn đối chiếu trước khi mua. Cách dùng là thoa sau gội, trùm khăn 10 đến 15 phút rồi xả sạch, 1 đến 2 lần mỗi tuần.
Hai cách này bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau. Giữ buổi ủ gừng cho những hôm muốn thư giãn, và giữ bước hấp ủ cho lịch chăm tóc đều đặn.
Câu hỏi thường gặp
Ủ tóc bằng gừng có cần gội lại không?
Có, bắt buộc phải gội lại. Nước gừng để nguyên trên da đầu sẽ gây cay, làm tóc ám mùi và dễ bết vì phần nhớt tự nhiên của gừng vẫn còn. Sau khi hết giờ ủ, gội lại bằng dầu gội quen dùng rồi xả kỹ bằng nước mát.
Ủ tóc bằng gừng bị ngứa và rát thì phải làm sao?
Xả ngay bằng nước mát, không chà xát mạnh, và ngừng dùng gừng cho các lần sau. Ngứa rát là dấu hiệu da đầu của bạn không hợp với độ cay của gừng hoặc hỗn hợp pha quá đặc. Nếu sau vài giờ vẫn đỏ hoặc sưng thì nên đi khám da liễu thay vì tự xử lý tại nhà.
Dùng bột gừng khô thay gừng tươi được không?
Được, nhưng cần cẩn thận hơn. Bột gừng khô đậm đặc hơn gừng tươi nên rất dễ pha quá tay gây rát, và bột dễ mắc lại ở chân tóc nếu không lọc kỹ. Cách an toàn là hãm bột trong nước nóng rồi lọc qua rây lấy phần nước trong, bỏ cặn, và pha loãng hơn so với nước cốt gừng tươi.
Tóm lại
Ủ tóc bằng gừng là một thói quen dễ làm và đáng giữ, miễn là bạn đặt đúng kỳ vọng vào nó. Gừng hợp với việc làm sạch dầu thừa, làm ấm da đầu và tạo một buổi thư giãn cuối ngày. Gừng không phải cách làm tóc mọc nhanh hơn, và bài nghiên cứu năm 2013 là lý do để nói điều đó một cách thẳng thắn. Nhớ ba con số cho dễ áp dụng: pha loãng 1 phần gừng với 3 phần nước, ủ 15 đến 20 phút, và giữ 1 đến 2 lần mỗi tuần.
