Bạn đọc trên vỏ chai thấy dòng chữ cân bằng độ pH, nghe tư vấn viên nhắc tới độ pH, nhưng thật ra độ pH của tóc là bao nhiêu thì ít ai nói rõ. Đây không phải chuyện lý thuyết suông. Chỉ số nhỏ này giải thích khá nhiều điều quen thuộc: vì sao tóc sau khi tẩy lại xù và rối, vì sao gội bằng xà phòng cục thì tóc khô ráp, vì sao bước dưỡng sau gội lại làm tóc mượt hẳn. Bài viết này giải thích độ pH của tóc và da đầu theo cách dễ hình dung nhất, để bạn tự nhìn ra thói quen nào đang làm mái tóc mệt đi.
Độ pH là gì? Hiểu nhanh trong một phút
Độ pH là thang đo cho biết một thứ gì đó nghiêng về tính axit hay tính kiềm. Thang này chạy từ 0 đến 14. Mức 7 là trung tính, đúng bằng nước tinh khiết. Dưới 7 là axit, càng nhỏ càng axit mạnh. Trên 7 là kiềm, càng lớn càng kiềm mạnh.
Vài mốc quen thuộc để bạn dễ hình dung: nước cốt chanh nằm quanh mức 2, nước lọc ở mức 7, xà phòng cục thường nằm trên 9. Một điểm quan trọng mà nhiều người bỏ qua: thang pH không tăng đều mà tăng theo cấp số nhân. Chênh nhau một đơn vị đã là khác biệt gấp mười lần về độ mạnh, nên nhảy từ mức 5 lên mức 9 là một thay đổi rất lớn với sợi tóc, chứ không hề nhẹ nhàng như con số nhìn qua.
Độ pH của tóc là bao nhiêu?
Tóc khỏe nghiêng về phía axit nhẹ. Tài liệu da liễu và hóa mỹ phẩm thường ghi nhận mái tóc cùng lớp màng bảo vệ trên bề mặt nằm trong khoảng 4,5 đến 5,5. Một số tài liệu đo riêng bề mặt sợi tóc còn cho con số nghiêng axit hơn nữa, quanh mức 3,7. Điều cần nhớ không phải con số chính xác tới từng số lẻ, mà là hướng: tóc và da đầu tự nhiên hơi chua, không trung tính và càng không kiềm.
Vì sao tóc lại cần môi trường axit nhẹ
Sợi tóc có lớp ngoài cùng gọi là biểu bì, gồm các vảy sừng xếp chồng lên nhau như vảy cá hay như mái ngói. Khi các vảy này nằm khép sát, ánh sáng phản chiếu đều nên tóc trông bóng, sợi tóc trượt qua nhau dễ nên ít rối, và phần lõi bên trong được che chắn nên tóc giữ ẩm tốt hơn.
Môi trường axit nhẹ giúp lớp vảy đó khép lại. Ngược lại, môi trường kiềm làm sợi tóc trương lên và các vảy sừng dựng lên, mở ra. Lúc đó bề mặt tóc trở nên nhám, các sợi cọ vào nhau nhiều hơn nên dễ rối và dễ xù, đồng thời nước cùng dưỡng chất bên trong cũng thoát ra dễ hơn. Đây chính là lý do mái tóc vừa qua hóa chất hay bị mô tả là khô, rối và khó vào nếp.
Độ pH của tóc và da đầu có giống nhau không?
Hai thứ này gần nhau nhưng không phải là một. Da đầu là da, nên nó có lớp màng axit bảo vệ giống như da ở những vùng khác trên cơ thể, thường được ghi nhận quanh khoảng 4,5 đến 5,5. Lớp màng này do mồ hôi và chất bã nhờn tạo thành, giữ vai trò như một hàng rào: giúp da đầu giữ ẩm và duy trì hệ vi sinh vật cân bằng trên bề mặt.
Khi hàng rào này liên tục bị đẩy về phía kiềm, da đầu dễ rơi vào trạng thái căng, khô, ngứa nhẹ hoặc nhạy cảm hơn bình thường. Nếu bạn đang gặp những dấu hiệu đó, bài viết về dấu hiệu nhận biết da đầu nhạy cảm sẽ giúp bạn phân biệt rõ hơn giữa da đầu nhạy cảm và các vấn đề khác.
Còn sợi tóc thì khác da đầu ở một điểm rất đáng nhớ: tóc là phần đã sừng hóa, không tự phục hồi được. Da đầu bị đẩy lệch pH thì sau một thời gian sẽ tự lập lại cân bằng. Sợi tóc bị mở biểu bì và hư tổn thì không tự liền lại. Vì vậy phần ngọn tóc, vốn là phần già nhất và đã trải qua nhiều lần gội, sấy, buộc, luôn cần được nương tay hơn phần chân tóc.
Điều gì làm độ pH của tóc thay đổi?
Nồng độ pH trong thuốc uốn tóc, duỗi và nhuộm
Đây là nhóm tác động mạnh nhất. Các dịch vụ hóa chất như uốn, duỗi, tẩy và nhuộm oxy hóa đều phải làm việc trong môi trường kiềm, thường nằm trên mức 8. Lý do rất đơn giản: hoạt chất cần đi vào bên trong sợi tóc thì mới đổi được nếp tóc hoặc đổi được màu tóc, mà muốn vào trong thì phải mở lớp biểu bì ra trước.
Nói cách khác, việc mở biểu bì không phải sự cố ngoài ý muốn, đó là điều kiện bắt buộc để dịch vụ hóa chất hoạt động. Vấn đề chỉ phát sinh khi tóc không được đưa về trạng thái ổn định sau đó, hoặc khi các lần làm hóa chất nối nhau quá dày. Nếu bạn vừa làm tóc xong, hãy xem thêm hướng dẫn chăm sóc tóc sau khi uốn, duỗi, nhuộm đúng cách để biết nên nương tay ở những bước nào.
Sản phẩm làm sạch và thói quen hằng ngày
- Xà phòng cục và các chất tẩy rửa mạnh: nhóm này thường có tính kiềm khá cao. Dùng xà phòng tắm hoặc nước rửa chén để gội đầu khi bí sản phẩm là thói quen nên bỏ.
- Nước gội quá nóng: nước nóng không làm đổi độ pH, nhưng nó khiến lớp vảy sừng giãn ra và lấy đi nhiều chất bã nhờn bảo vệ hơn, nên hệ quả trên mái tóc khá giống nhau. Bạn có thể đọc thêm về việc nên gội đầu bằng nước nóng hay nước lạnh.
- Các công thức tự pha tại nhà: nước cốt chanh nguyên chất hay giấm không pha loãng đều rất axit. Axit quá mạnh cũng gây hại chứ không phải cứ chua là tốt.
- Nước ở một số khu vực: nước cứng chứa nhiều khoáng thường nghiêng nhẹ về phía kiềm và để lại cặn khoáng bám trên tóc.
Dấu hiệu cho thấy tóc đang bị đẩy lệch
Bạn không cần dụng cụ đo mới nhận ra. Tóc xù và rối ngay sau khi gội dù chưa sấy, tóc mất độ bóng và nhìn xỉn hơn trước, tóc hút nước rất nhanh khi ướt nhưng khô xong lại thô ráp, chải tóc thấy vướng nhiều ở phần ngọn, da đầu căng ngứa nhẹ sau khi gội. Một vài dấu hiệu riêng lẻ thì chưa nói lên điều gì, nhưng nếu chúng xuất hiện cùng lúc và đúng vào giai đoạn bạn vừa đổi sản phẩm hoặc vừa làm hóa chất thì rất đáng để xem lại.
Dầu gội nên có độ pH bao nhiêu là hợp lý?
Vì tóc và da đầu vốn nghiêng axit nhẹ, các tài liệu về sản phẩm chăm sóc tóc thường khuyến nghị dầu gội nên nằm ở mức 5,5 trở xuống. Ghi nhận trong tài liệu là dầu gội càng nghiêng về phía axit nhẹ thì càng ít làm sợi tóc trương lên, nhờ đó giảm ma sát giữa các sợi và giảm tình trạng xù rối sau khi gội.
Tuy nhiên có hai điều cần nói cho công bằng. Thứ nhất, phần lớn dầu gội bán trên thị trường hiện nay đã được điều chỉnh về vùng axit nhẹ rồi, nên bạn không cần quá lo lắng khi chọn. Thứ hai, độ pH chỉ là một trong nhiều yếu tố. Một sản phẩm hợp với bạn còn phụ thuộc vào loại tóc, tình trạng da đầu và cả cảm nhận khi dùng, chứ không thể quy về một con số duy nhất.
Vì sao bước dưỡng sau gội lại quan trọng
Bước làm sạch mở nhẹ bề mặt tóc ra để lấy đi bụi bẩn và bã nhờn. Bước dưỡng sau đó có nhiệm vụ đưa tóc trở lại trạng thái ổn định và giúp lớp vảy sừng khép lại. Đó là lý do các sản phẩm dưỡng và hấp ủ thường được đưa về phía axit nhẹ hơn so với sản phẩm làm sạch.
Nếu bạn có thói quen đọc bảng thành phần, hãy để ý cái tên Citric Acid, chiết xuất từ quả họ cam chanh. Đây là nguyên liệu rất phổ biến trong mỹ phẩm, dùng để điều chỉnh sản phẩm về phía axit nhẹ. Trong bảng thành phần của Hấp Ủ Thảo Dược M Natural có Citric Acid, đi cùng Hydrolyzed Collagen và bộ 5 vị thảo dược gừng, hà thủ ô, trắc bá diệp, lô hội, nhân sâm. Bạn thoa tập trung vào phần đuôi tóc, ủ 10 đến 15 phút rồi xả sạch, dùng 1 đến 2 lần mỗi tuần. Muốn biết vì sao không nên ủ lâu hơn, bạn xem thêm bài ủ tóc bao nhiêu phút là đủ.
Cách chăm sóc giúp tóc và da đầu giữ được trạng thái cân bằng
- Gội bằng nước ấm vừa phải. Nước chỉ cần đủ ấm để thấy dễ chịu, không cần nóng bốc hơi. Lần xả cuối bằng nước mát giúp tóc trông mượt hơn.
- Massage da đầu bằng đầu ngón tay, không cào bằng móng. Móng tay làm xước da đầu và làm tổn thương biểu bì tóc.
- Tập trung làm sạch ở da đầu, dưỡng ở phần ngọn. Da đầu là nơi tiết dầu, phần ngọn là nơi cần giữ ẩm. Đảo ngược hai việc này là lỗi rất hay gặp.
- Đừng bỏ bước dưỡng sau gội, nhất là khi tóc đã qua uốn, duỗi hoặc nhuộm.
- Xả thật kỹ. Sản phẩm còn sót lại trên da đầu dễ gây bí và ngứa.
- Giãn khoảng cách giữa các lần làm hóa chất. Đây là cách hiệu quả nhất để tóc có thời gian hồi lại.
- Cho tóc thời gian khi đổi sản phẩm mới. Vài lần gội đầu tiên tóc có thể hơi khác lạ, đó là chuyện bình thường và bài mới đổi sang dầu gội thảo dược tóc bết có sao không đã giải thích kỹ hiện tượng này.
Với bước làm sạch hằng ngày, Dầu Gội Thảo Dược M Natural được dùng theo cách rất đơn giản: massage nhẹ nhàng trên da đầu 3 đến 5 phút rồi xả sạch, hợp với mọi loại tóc, nhất là tóc yếu, khô và dễ gãy. Gội xong thì dưỡng phần ngọn, đó là một nhịp chăm tóc gọn gàng mà bạn có thể giữ đều được lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Độ pH của tóc là bao nhiêu?
Tóc và da đầu khỏe mạnh nghiêng về axit nhẹ, thường được ghi nhận trong khoảng 4,5 đến 5,5, và riêng bề mặt sợi tóc có tài liệu đo được quanh mức 3,7. Bạn chỉ cần nhớ rằng tóc tự nhiên hơi chua chứ không trung tính, nên những gì có tính kiềm mạnh đều dễ làm tóc xù và khô.
Có cần mua giấy quỳ để đo độ pH của dầu gội không?
Không cần thiết với người dùng thông thường. Giấy quỳ đo dung dịch đặc như dầu gội cho kết quả không chính xác, và phần lớn dầu gội trên thị trường đã nằm sẵn trong vùng axit nhẹ. Cách thực tế hơn là quan sát chính mái tóc mình sau vài tuần dùng: tóc có mềm và vào nếp không, da đầu có dễ chịu không.
Gội đầu bằng nước chanh hoặc giấm có giúp cân bằng độ pH không?
Đây là mẹo dân gian có phần lý giải hợp lý, vì cả hai đều mang tính axit nên về nguyên tắc giúp lớp biểu bì khép lại. Nhưng rủi ro nằm ở chỗ khó kiểm soát nồng độ. Nước cốt chanh hoặc giấm nguyên chất quá axit, dùng thường xuyên có thể làm da đầu khô rát và làm tóc giòn hơn. Nếu muốn thử, bạn hãy pha thật loãng, không dùng khi da đầu đang có vết xước, và không nên biến nó thành thói quen thay cho bước dưỡng chuyên dụng.
Tóm lại
Độ pH của tóc là bao nhiêu, câu trả lời gọn là khoảng 4,5 đến 5,5, tức hơi nghiêng về axit. Hiểu điều này rồi thì nhiều lời khuyên quen thuộc bỗng trở nên có lý: không gội nước quá nóng, không dùng xà phòng cục để gội đầu, đừng bỏ bước dưỡng sau gội, và giãn khoảng cách giữa các lần làm hóa chất. Bạn không cần đo đạc gì cả, chỉ cần chọn sản phẩm phù hợp rồi duy trì đều đặn, mái tóc sẽ tự cho bạn biết là nó đang được chăm đúng cách.
Đọc thêm: nên gội đầu buổi sáng hay buổi tối.
