Trong cung điện nhà Đường (618 den 907), các phi tần Trung Hoa có một bí mật giữ tóc đen dài bóng, nước vo gạo lên men. Bí mật này lan sang Nhật Bản thành truyền thống của các geisha. Hôm nay nó là viral trend toàn cầu.
Gội đầu bằng nước vo gạo lên men là bí quyết dưỡng tóc dân gian đang được nhiều chị quan tâm trở lại. Bài viết này gồm: lịch sử nghìn năm, khoa học hiện đại, cách lên men chuẩn 3 ngày, một bảng so sánh với dầu gội thảo dược, và 3 lý do nó chưa phải giải pháp hoàn hảo. Chị đọc hết sẽ tự quyết được có nên theo trend này không.
Gội đầu bằng nước vo gạo lên men có tác dụng gì với tóc?
Nói ngắn gọn: nước vo gạo lên men giúp sợi tóc trông mượt hơn, bóng hơn và dày dặn hơn về mặt cảm quan. Nó không phải thuốc, không làm tóc mọc nhanh thần kỳ, nhưng có cơ sở khoa học rõ ràng cho việc dưỡng bề mặt tóc.
Khi gạo được ngâm và lên men, nước tiết ra nhiều hoạt chất tan trong nước. Những chất này bám vào lớp biểu bì tóc, lấp đầy các khe hở li ti, nhờ đó tóc phản chiếu ánh sáng tốt hơn và sờ vào thấy trơn mượt.
- Tóc bóng và mềm ngay sau vài lần dùng.
- Giảm tĩnh điện và xơ rối, dễ chải hơn.
- Da đầu sạch, thoáng nhờ độ pH hơi chua tự nhiên.
- Cảm giác tóc dày dặn hơn do lớp phủ mỏng bao quanh mỗi sợi.
Lịch sử: từ cung điện Trường An đến trend toàn cầu
Đây không phải mẹo mới nổi trên mạng. Các phi tần triều Đường nổi tiếng vì mái tóc đen dài quá lưng, và bí quyết của họ được ghi trong sách thuốc cổ Thiên Kim Phương của danh y Tôn Tư Mạc (581 den 682): “Tẩy phát dĩ mễ thủy phát chi”, nghĩa là gội đầu bằng nước gạo đã lên men.
Truyền thống này theo các sứ giả văn hoá lan đến Nhật Bản. Trong làng Hoàng Lạc của người Dao đỏ (Trung Quốc), phụ nữ tự hào về mái tóc dài trên 1,5m chỉ gội bằng nước gạo lên men, nơi được ghi nhận là ngôi làng có tóc dài nhất thế giới.
“Bí quyết tóc đẹp, nhiều khi không phải sản phẩm đắt tiền. Mà là thứ đã có sẵn trong căn bếp của chị suốt 1500 năm rồi.”
Trong nước gạo lên men có những hoạt chất nào?
Câu trả lời gọn: chủ yếu là inositol, các axit amin, một chút vitamin nhóm B, tinh bột và axit lactic. Đây đều là các chất dưỡng bề mặt tóc, không phải hoạt chất tác động vào nang tóc như thuốc.
Khi gạo ngâm nước rồi lên men tự nhiên, quá trình này giải phóng ra:
- Inositol. Hoạt chất được nhắc tới nhiều nhất. Các nghiên cứu về inositol trên tóc cho thấy nó có thể bám lại trên sợi tóc kể cả sau khi đã xả nước, giúp bảo vệ bề mặt tóc.
- Axit amin (alanine, glutamic acid, serine). Là những viên gạch tạo nên keratin, loại protein cấu tạo nên sợi tóc.
- Vitamin nhóm B, vitamin E cùng một ít khoáng chất. Góp phần dưỡng tóc và da đầu từ bên ngoài.
- Men vi sinh từ quá trình lên men. Cùng họ với loại men gạo được giới làm đẹp ưa chuộng trong các sản phẩm dưỡng, xuất hiện rõ hơn sau khoảng 3 ngày ủ.
- Tinh bột. Tạo một lớp phủ mỏng giúp tóc bóng và giảm tĩnh điện.
- Axit lactic. Hạ pH nhẹ, giúp lớp biểu bì tóc khép lại nên tóc mượt hơn.
Cần nói thẳng: những chất này dưỡng phần tóc đã mọc ra. Chúng không phải hoạt chất bôi ngoài được nghiên cứu sâu về nang tóc như caffeine. Vì vậy đừng kỳ vọng nước gạo làm tóc mọc dày gấp đôi.
Cách lên men nước vo gạo chuẩn 3 ngày tại nhà
Trả lời nhanh cho chị đang vội: vo gạo lấy nước, ủ trong lọ thuỷ tinh 3 ngày ở nơi tối, đun ấm nhẹ rồi pha loãng trước khi dùng. Chi tiết từng bước như sau.
Bước 1: Chuẩn bị
- 1 chén gạo trắng (gạo Jasmine hoặc gạo Tám, không dùng gạo lứt vì lên men chậm).
- 2 chén nước sạch (nước lọc, hạn chế nước máy nhiều clo).
- 1 lọ thuỷ tinh có nắp (không dùng lọ nhựa vì môi trường chua dễ làm rò chất từ nhựa).
Bước 2: Vo gạo
Vo gạo lần 1 rồi đổ bỏ phần nước đầu (nhiều cát bẩn). Vo lần 2 trong khoảng 2 den 3 phút, giữ lại phần nước đục này. Đây chính là nước vo gạo. Đổ vào lọ thuỷ tinh.
Bước 3: Lên men 3 ngày
Đậy nắp lỏng cho không khí lọt vào. Để ở nhiệt độ phòng khoảng 25 den 28 độ C, nơi tối:
- Ngày 1: nước còn trong, mùi gạo nhẹ.
- Ngày 2: bắt đầu đục, có mùi chua nhẹ. Lắc đều 1 lần.
- Ngày 3: mùi chua rõ, có bọt khí nhỏ. Đây là dấu hiệu lên men thành công.
Bước 4: Sử dụng
Đun ấm nhẹ (khoảng 50 độ C, không đun sôi) để hạn chế vi sinh vật và kích hoạt hoạt chất. Pha loãng theo tỉ lệ 1:1 với nước thường vì nước nguyên chất khá mạnh. Cách dùng:
- Gội đầu bằng dầu gội thường trước.
- Đổ nước gạo lên tóc, massage nhẹ 2 phút.
- Để ngấm 5 den 10 phút.
- Xả sạch bằng nước ấm.
- Tần suất: 1 den 2 lần mỗi tuần.
Lưu ý: chỉ dùng tối đa 5 ngày sau khi lên men. Sau đó nước hỏng, chị nên bỏ đi.
Nước gạo lên men và dầu gội thảo dược: nên chọn cái nào?
Trả lời thẳng: hai thứ này không loại trừ nhau, chúng bù cho nhau. Nước gạo tự làm mạnh về dưỡng bề mặt và chi phí gần như bằng không. Dầu gội thảo dược thắng ở sự tiện lợi, khả năng làm sạch và bảng thành phần ổn định.
Để chị dễ hình dung, đây là bảng so sánh trung thực giữa nước gạo lên men tự làm và Dầu gội thảo dược M Natural:
| Tiêu chí | Nước gạo lên men tự làm | Dầu gội thảo dược M Natural |
|---|---|---|
| Vai trò chính | Dưỡng bề mặt, làm tóc bóng mượt | Làm sạch da đầu, bổ sung chiết xuất thảo dược |
| Thành phần nổi bật | Inositol, axit amin, tinh bột, axit lactic | Chiết xuất gừng, trắc bá diệp, hà thủ ô, lô hội, nhân sâm |
| Khả năng làm sạch | Yếu, thường phải gội dầu gội trước | Tốt, có chất tẩy rửa gốc sulfate làm sạch bã nhờn |
| Độ tiện lợi | Phải tự lên men 3 ngày, dùng trong 5 ngày | Mở nắp là dùng, bảo quản lâu dài |
| Mùi | Có mùi chua đặc trưng, một số người khó chịu | Có hương liệu, mùi dễ chịu và ổn định |
| Chi phí | Gần như bằng không | Mua theo chai, xem giá trên trang sản phẩm |
Đây không phải sản phẩm hoàn toàn từ thiên nhiên, và gọi đúng tên như vậy để chị không hiểu lầm.
3 nhược điểm của nước vo gạo lên men không ai nói trên mạng
Trend nào cũng có mặt trái. Trước khi chị bỏ công lên men, hãy biết 3 điều thực tế sau đây.
Nhược điểm 1: mùi chua
Sau khi gội, mùi gạo lên men có thể lưu trên tóc vài giờ. Không ít chị không chịu được mùi này. Mẹo: nhỏ thêm vài giọt tinh dầu bưởi hoặc oải hương vào nước gạo trước khi dùng.
Nhược điểm 2: một số người thấy tóc khô hơn
Một số chị phản hồi tóc khô đi sau khoảng một tháng dùng đều. Lý do là hàm lượng protein cao có thể quá nhiều với mái tóc vốn đã thiếu ẩm. Khắc phục: pha loãng hơn (1:3) hoặc chỉ dùng 1 lần mỗi tuần thay vì 2.
Nhược điểm 3: không giúp gì cho tóc bạc
Nước gạo dưỡng cho tóc khoẻ, dày và bóng, nhưng không chứa hoạt chất liên quan đến sắc tố tóc. Nếu mối quan tâm chính của chị là tóc bạc, thảo dược có nhiều nghiên cứu tích cực hơn là hà thủ ô. Chị có thể đọc thêm ở bài hà thủ ô có tác dụng gì với tóc.
Kết hợp nước gạo lên men với bộ M Natural thế nào cho tối ưu?
Người khôn ngoan không chọn một, mà biết xếp lịch để tận dụng cả hai. Nước gạo lo phần dưỡng bóng, bộ thảo dược M Natural lo phần làm sạch và chăm da đầu. Massage da đầu đúng cách cũng quan trọng không kém, chị tham khảo ở bài 5 kỹ thuật massage da đầu.
Lịch dùng tham khảo trong tuần
Nước gạo lên men kết hợp bộ M Natural
- Thứ 2, thứ 4, thứ 6: gội với Dầu gội thảo dược M Natural, làm sạch da đầu với 5 chiết xuất thảo dược.
- Thứ 7: gội thường rồi xả lại bằng nước gạo lên men để tóc bóng mượt.
- 1 den 2 lần mỗi tuần: ủ với Hấp ủ thảo dược M Natural có collagen thủy phân, tập trung phần đuôi tóc 10 den 15 phút.
- Buổi tối: lăn Tinh chất chăm sóc tóc và da đầu M Natural, sản phẩm có caffeine, hỗ trợ mọc tóc và chăm da đầu.
“Cha ông ta, phụ nữ Đường, người Dao, người Nhật, đã biết từ lâu. Khoa học giờ chỉ xác nhận lại. Người chiến thắng là người biết kết hợp truyền thống với hiện đại.”
Gội đầu bằng nước vo gạo mấy lần 1 tuần là hợp lý?
Đây là câu hỏi được tìm nhiều nhất quanh chủ đề này. Mức thường được khuyên là một đến hai lần mỗi tuần, và có lý do rõ ràng cho con số đó.
Nước gạo lên men có tính hơi chua, đồng thời để lại một lớp mỏng trên bề mặt tóc. Dùng vừa phải thì tóc bóng và mượt hơn. Dùng quá dày, nhiều người phản ánh tóc trở nên cứng, khô và khó vào nếp, do lớp tồn dư tích tụ dần qua các lần gội.
- Tóc dầu, da đầu bết nhanh: hai lần mỗi tuần thường ổn.
- Tóc khô, tóc đã nhuộm: một lần mỗi tuần là đủ, và nên xả lại kỹ bằng nước sạch.
- Tóc mảnh, ít tóc: bắt đầu bằng một lần mỗi tuần và theo dõi xem tóc có bị cứng hay không.
- Da đầu nhạy cảm: thử một lần rồi chờ vài ngày xem phản ứng trước khi vào nhịp đều.
Dấu hiệu cho thấy chị đang dùng quá nhiều: tóc thô ráp khi sờ dù mới gội, chải khó vào, và tóc mất độ mềm tự nhiên. Gặp những dấu hiệu này thì giãn nhịp ra và tăng bước dưỡng ẩm cho phần thân và ngọn.
Gội đầu bằng nước vo gạo không lên men có tác dụng gì?
Nước vo gạo dùng ngay, không qua ủ lên men, vẫn được nhiều người dùng vì tiện. Nó chứa phần tinh bột và một số chất tan ra từ hạt gạo trong lúc vo, cho cảm giác tóc trơn và dễ chải hơn sau khi xả.
So với bản lên men, nước vo gạo dùng ngay có vài khác biệt. Nó không có mùi chua nên dễ chấp nhận hơn với người mới thử. Ngược lại, độ pH của nó gần trung tính hơn, và phần lớn những gì người ta kể về nước gạo lại gắn với bản đã lên men.
Cách dùng đơn giản: giữ lại nước của lần vo gạo thứ hai, vì lần đầu chủ yếu là bụi bẩn. Để lắng khoảng mười lăm phút rồi gạn lấy phần nước đục phía trên. Dùng nước này dội lên tóc sau khi đã gội sạch, massage nhẹ hai phút rồi xả lại bằng nước sạch.
Lưu ý quan trọng nhất là nước vo gạo tươi rất nhanh hỏng. Chị nên dùng trong ngày, tốt hơn là dùng ngay trong vài giờ. Nước để qua đêm ở nhiệt độ phòng thì bỏ đi, đừng tiếc.
Nước vo gạo cho tóc dầu và tóc khô dùng khác nhau thế nào?
Cùng một chậu nước gạo nhưng cách dùng nên khác nhau, vì hai loại tóc có nhu cầu ngược nhau.
| Tiêu chí | Tóc dầu, da đầu bết nhanh | Tóc khô, tóc đã nhuộm |
|---|---|---|
| Vùng dội | Cả da đầu và thân tóc | Chủ yếu thân và ngọn |
| Thời gian giữ trên tóc | 3 đến 5 phút | 2 đến 3 phút |
| Tần suất | 2 lần mỗi tuần | 1 lần mỗi tuần |
| Bước sau đó | Xả sạch, không cần dưỡng thêm ở chân tóc | Xả sạch rồi dưỡng ngọn bằng kem hấp ủ |
| Dấu hiệu cần giảm | Da đầu khô căng, ngứa | Tóc thô cứng, khó chải |
Với tóc khô và tóc đã qua hóa chất, điều cần nhớ là nước gạo không bù ẩm cho thân tóc. Nó làm bề mặt tóc bóng hơn, nhưng phần dưỡng ẩm vẫn phải đến từ một bước riêng. Bỏ qua bước này thì sau vài tuần tóc sẽ khô hơn chứ không mềm hơn.
Với tóc dầu, nước gạo cho cảm giác sạch nhẹ và tóc bồng hơn, nhưng cũng không thay thế được bước gội bằng dầu gội.
Gội đầu bằng nước vo gạo có làm tóc bết và ám mùi không?
Có, nếu làm không đúng cách. Đây là hai phàn nàn phổ biến nhất và cả hai đều xử lý được.
Về chuyện bết: nguyên nhân gần như luôn là xả không kỹ. Nước gạo có tinh bột, nếu để tồn dư trên da đầu thì tóc sẽ nặng và xẹp ngay ngày hôm sau. Cách khắc phục là sau khi dùng nước gạo, xả lại thật kỹ bằng nước sạch, và với người tóc dầu thì gội lại nhẹ một lần bằng dầu gội.
Về mùi chua: mùi này đến từ quá trình lên men và là chuyện bình thường. Nó thường bay hết sau khi tóc khô, nhưng có người vẫn thấy còn phảng phất. Mấy cách giảm mùi: rút ngắn thời gian ủ men xuống, pha thêm nước ấm trước khi dùng, thả vài lát vỏ bưởi hoặc vài giọt tinh dầu vào nước gạo, và xả lại bằng nước sạch thật kỹ ở bước cuối.
Cần phân biệt mùi chua nhẹ đặc trưng của men với mùi thối hoặc mùi hắc. Nếu nước có mùi khó chịu rõ rệt, có váng lạ hoặc nhớt bám thành chậu, đó là nước đã hỏng và chị không nên dùng lên da đầu.
Da đầu nhạy cảm dùng nước gạo lên men cần lưu ý gì?
Nước gạo lên men là nguyên liệu tự nhiên nhưng không có nghĩa là hợp với tất cả mọi người. Với da đầu nhạy cảm, chị nên vào từ từ.
- Thử trước ở một vùng nhỏ sau tai, chờ một ngày xem có đỏ hay ngứa không.
- Lần đầu pha loãng với nước ấm theo tỷ lệ một phần nước gạo và một phần nước sạch.
- Rút ngắn thời gian giữ trên da đầu xuống còn hai phút.
- Không dùng khi da đầu đang có vết xước, mụn mủ hoặc vùng viêm.
- Không dùng nước đã để quá ba ngày trong ngăn mát, và tuyệt đối không dùng nước có mùi lạ.
- Dùng dụng cụ và chai lọ đã tráng nước sôi để nguội, tránh nhiễm bẩn từ đầu.
Nếu sau vài lần dùng mà da đầu ngứa hơn, nổi mẩn hoặc có cảm giác rát, chị nên dừng lại. Không cần cố, vì đây chỉ là một trong nhiều cách chăm tóc và luôn có lựa chọn khác dịu hơn.
Với người đang có bệnh lý da đầu hoặc đang dùng thuốc bôi theo chỉ định của bác sĩ, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thêm bất cứ thứ gì lên da đầu, kể cả nguyên liệu tự nhiên.
Câu hỏi thường gặp về nước vo gạo lên men
Nước vo gạo lên men gội đầu có thực sự giúp tóc dày và óng mượt không?
Có cơ sở về mặt dưỡng bề mặt. Inositol trong nước gạo bám vào sợi tóc và vẫn ở đó sau khi xả, giúp tóc bóng mượt. Axit amin và vitamin nhóm B dưỡng cho tóc và da đầu. Tuy nhiên đây là hiệu quả dưỡng bề mặt, không phải làm tóc mọc dày gấp bội.
Lên men nước vo gạo trong bao lâu và bảo quản được mấy ngày?
Ủ khoảng 3 ngày ở nhiệt độ phòng là đạt. Sau khi lên men, nước dùng tốt trong tối đa 5 ngày. Để ngăn mát tủ lạnh có thể kéo dài thêm 2 den 3 ngày. Khi mùi chua quá nồng và gắt là dấu hiệu đã hỏng, chị nên bỏ.
Có nên dùng nước vo gạo lên men hằng ngày không?
Không nên. Dùng 1 den 2 lần mỗi tuần là vừa. Lạm dụng có thể gây tích tụ protein làm tóc khô và cứng. Với tóc khô, chị hãy pha loãng hơn theo tỉ lệ 1:3 với nước.
Nước gạo lên men có giúp chống tóc bạc không?
Không. Nước gạo dưỡng cho tóc khoẻ, dày và bóng, nhưng không chứa hoạt chất liên quan đến sắc tố tóc. Nếu quan tâm tới tóc bạc, thảo dược có nhiều nghiên cứu tích cực hơn là hà thủ ô, vốn có trong dòng thảo dược M Natural.
Tóc khô hoặc tóc đã nhuộm có dùng được nước gạo lên men không?
Được, nhưng chị nên pha loãng hơn và giảm tần suất còn 1 lần mỗi tuần. Tóc khô và tóc nhuộm dễ bị bết cứng nếu nạp quá nhiều protein. Nếu thấy tóc thô hơn, hãy giãn cách và tăng bước ủ dưỡng ẩm.
Nên dùng nước gạo lên men hay dầu gội thảo dược M Natural?
Tốt nhất là dùng cả hai theo vai trò riêng. Nước gạo lo phần dưỡng bóng với chi phí gần như bằng không. Dầu gội thảo dược M Natural lo phần làm sạch da đầu và bổ sung chiết xuất thảo dược một cách tiện lợi, ổn định.
Chọn dầu gội cho da đầu, không chỉ cho tóc
Phần cần được làm sạch nhất là da đầu và chân tóc, nên một chai dầu gội hợp da đầu quan trọng hơn nhiều người nghĩ. Dầu gội thảo dược M Natural 400ml công bố đầy đủ bảng thành phần trên vỏ chai để bạn tự đối chiếu trước khi mua. Nhãn ghi công dụng làm sạch nhẹ nhàng da đầu, hỗ trợ giảm gãy rụng và hỗ trợ cân bằng dầu da đầu.
Xem thành phần đầy đủ và hướng dẫn dùng tại trang dầu gội thảo dược M Natural. Đặt mua chính hãng tại shop.mnatural.vn.
