Câu trả lời ngắn: Hạt trắng ở chân tóc thường là một trong ba thứ khác nhau: bao gốc của sợi tóc vừa rụng theo chu kỳ (bình thường), vảy trắng bao quanh sợi tóc còn trên đầu và tuột lên tuột xuống được, hoặc chấm trắng nằm trên da đầu do bã nhờn và lỗ chân tóc bít. Chỉ cần kéo thử một sợi và sờ da đầu là bạn phân biệt được. Loại thứ nhất không đáng lo, hai loại sau liên quan tới cách chăm da đầu.
Nhiều người nhìn thấy đầu sợi tóc rụng có một hạt trắng nhỏ liền nghĩ mình đang rụng tóc nặng, hoặc nghĩ nang tóc đã bị bong ra nên tóc sẽ không mọc lại. Thực tế ba hiện tượng rất khác nhau đang bị gộp chung vào một câu hỏi. Bài này tách chúng ra và chỉ cách tự nhận biết.
Chân tóc có hạt trắng là bị gì? Ba trường hợp hay bị lẫn
Trường hợp 1: hạt trắng ở đầu sợi tóc đã rụng
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Bạn nhặt sợi tóc trên gối hoặc trên lược, thấy một đầu có hạt nhỏ màu trắng hơi trong, mềm, hình như đầu que diêm. Đó là bao gốc của sợi tóc, phần nằm trong nang tóc và đi ra cùng sợi tóc khi chu kỳ sống của nó kết thúc.
Điểm cần nhớ: nang tóc vẫn nằm lại dưới da đầu. Hạt trắng theo sợi tóc ra ngoài không phải nang tóc, nên tóc vẫn mọc lại được ở đúng vị trí đó. Bản thân hạt trắng không nói lên bạn rụng nhiều hay ít; điều cần theo dõi là số lượng sợi rụng mỗi ngày có tăng rõ so với vài tháng trước hay không. Cách đếm tóc rụng cho khỏi hoang mang nằm trong bài tóc rụng nhiều mỗi sáng, khi nào là bình thường.
Trường hợp 2: vảy trắng bao quanh sợi tóc, tuột lên tuột xuống được
Đây là loại khiến người ta lo nhất vì trông giống trứng chấy. Bạn thấy trên sợi tóc còn dính trên đầu có một ống nhỏ màu trắng đục, cứng hơn vảy gàu, quấn tròn quanh sợi tóc. Điểm nhận dạng quyết định: bạn dùng hai ngón tay đẩy được nó chạy dọc sợi tóc, lên hoặc xuống. Trứng chấy thì dính chặt, không đẩy được.
Ống trắng này hình thành từ phần sừng và bã ở miệng lỗ chân tóc, bị đẩy ra ngoài rồi ôm lấy sợi tóc khi tóc dài ra. Nó hay gặp ở người có da đầu nhiều dầu hoặc hay bong vảy, và ở người buộc tóc chặt, tết tóc sát chân tóc thường xuyên.
Trường hợp 3: chấm trắng nằm trên da đầu, sờ thấy gồ lên
Không nằm trên sợi tóc mà nằm trên mặt da đầu, sờ vào thấy một hạt nhỏ gồ lên, đôi khi hơi đau khi ấn. Đó thường là bã nhờn đọng trong lỗ chân tóc, hoặc một nốt viêm nhỏ ở chân tóc. Nếu hạt có đầu trắng đục và nền đỏ quanh, nó gần với mụn hơn là với vảy. Trường hợp này bạn nên đọc viêm chân tóc và mụn da đầu để biết khi nào tự chăm được và khi nào cần bác sĩ.
Cách tự phân biệt trong ba mươi giây
Làm đúng thứ tự ba bước dưới đây, dưới ánh sáng đèn trắng, trước một chiếc gương.
- Nhìn xem hạt trắng nằm ở đâu. Trên sợi tóc đã rụng và rời khỏi đầu thì gần như chắc chắn là bao gốc, tức trường hợp 1.
- Nếu hạt nằm trên sợi tóc còn dính trên đầu, thử đẩy nó. Đẩy chạy được là vảy bao quanh sợi tóc, tức trường hợp 2. Không đẩy được và có nhiều hạt cùng lúc thì bạn cần người khác soi kỹ vùng sau tai và gần cổ.
- Nếu hạt nằm trên mặt da, ấn nhẹ xem có đau không. Có cảm giác đau tức là đang có viêm, tức trường hợp 3.
Nếu thứ bạn thấy là bột trắng rời rạc rơi ra khi gãi chứ không phải hạt bám vào sợi tóc, thì đó lại là chuyện khác nữa, đã nói riêng trong bài gãi da đầu ra bột trắng là bị gì.
Tóc rụng có hạt trắng ở chân thì có mọc lại không?
Có, với trường hợp 1. Sợi tóc rụng hết chu kỳ để lại nang tóc nguyên vẹn dưới da, và nang đó bước vào giai đoạn nghỉ rồi mọc sợi mới. Dấu hiệu tóc con đang lên là một lớp tóc ngắn, mảnh, dựng lên dọc đường chân tóc trước trán và dọc đường ngôi.
Điều thực sự cần chú ý không phải hạt trắng, mà là ba dấu hiệu khác đi kèm: đường ngôi rộng ra rõ so với ảnh vài tháng trước, xuất hiện vùng thưa thấy da đầu, hoặc rụng đột ngột thành từng nhúm. Ba dấu hiệu này được mô tả kỹ trong bài rụng tóc: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc.
Vì sao buộc tóc chặt hay làm xuất hiện vảy trắng ở chân tóc
Khi bạn buộc cao và siết chặt, phần chân tóc bị kéo liên tục theo một hướng. Lực kéo đó làm miệng lỗ chân tóc hở ra, phần sừng và bã dễ bị đẩy lên bám vào sợi tóc. Người tết tóc sát da đầu, đội mũ chặt cả ngày hoặc buộc tóc khi tóc còn ướt thường thấy hiện tượng này rõ hơn.
Cách giảm khá đơn giản: đổi vị trí buộc mỗi ngày, nới lỏng một chút, dùng dây buộc vải mềm thay chun cao su, và không buộc khi tóc chưa khô.
Cách chăm cho từng trường hợp
Với bao gốc của sợi tóc rụng
Không cần làm gì với hạt trắng đó. Việc đáng làm là giữ da đầu sạch thoáng, gội đều tay, và theo dõi số lượng rụng trong hai tuần để biết mình có thật sự rụng nhiều hơn bình thường hay chỉ đang để ý nhiều hơn.
Với vảy trắng bao quanh sợi tóc
Gội kỹ hơn ở vùng chân tóc, để dầu gội tiếp xúc da đầu 3 đến 5 phút trước khi xả thay vì gội vội. Chải tóc nhẹ từ ngọn lên gốc để gỡ phần vảy đã lỏng. Giảm buộc chặt. Nếu vảy vẫn quay lại đều đặn sau vài tuần, hãy đi khám da liễu vì có thể da đầu bạn đang ở tình trạng bong vảy cần được xem trực tiếp.
Với chấm trắng trên da đầu
Không nặn, không cạy bằng lược hay bằng móng tay. Giữ vùng đó sạch, tạm ngưng sản phẩm tạo kiểu dạng sáp và gel trong vài ngày. Nốt nào sưng to, đau nhiều hay lan rộng thì cần bác sĩ, không tự xử lý.
Khi nào cần đi khám da liễu
Bạn nên đặt hẹn khám nếu gặp một trong các tình huống sau: hạt trắng không đẩy được và xuất hiện dày, kèm ngứa nhiều về đêm; da đầu có mảng đỏ bong vảy kéo dài nhiều tuần; nốt trên da đầu sưng đau hoặc chảy dịch; hoặc tóc rụng thành mảng để lộ da đầu. Đây là những thứ cần mắt người có chuyên môn nhìn trực tiếp, không kết luận qua ảnh được.
Chăm da đầu hằng ngày cho bớt bã và bớt vảy
Cả hai trường hợp 2 và 3 đều bắt nguồn từ chuyện lỗ chân tóc bít và bã nhờn đọng. Vì thế việc chăm hằng ngày hướng vào da đầu chứ không phải vào sợi tóc. Massage da đầu vài phút khi gội giúp phần bã lỏng ra dễ trôi hơn, cách làm đúng nằm trong bài massage da đầu có tác dụng gì.
Nếu bạn muốn thêm một bước dưỡng dành riêng cho da đầu sau khi gội, Tinh Chất Chăm Sóc Tóc và Da Đầu M Natural 60ml là dạng lăn bi thoa trực tiếp lên da đầu, có Caffeine, Niacinamide, Panthenol cùng nhân sâm và hà thủ ô. Nhà sản xuất công bố ở mức hỗ trợ giảm tiết bã nhờn da đầu và hỗ trợ giảm gãy rụng. Dùng khi tóc còn ẩm nhẹ, lăn dọc da đầu rồi massage cho thấm, không cần rửa lại, 2 ngày một lần.
Câu hỏi thường gặp
Chân tóc có hạt trắng cứng là bị gì?
Cảm giác cứng thường ứng với trường hợp 2, tức vảy bao quanh sợi tóc, vì phần này là chất sừng nên chắc hơn vảy gàu. Bao gốc của sợi tóc rụng thì mềm và hơi trong.
Chân tóc có hạt đen hoặc hạt màu vàng thì sao?
Hạt sẫm màu ở đầu sợi tóc rụng thường là bao gốc có lẫn sắc tố, vẫn thuộc nhóm bình thường. Vảy màu vàng trên da đầu, nhất là vàng ngà và hơi ẩm, thì nên được bác sĩ xem vì đó là kiểu vảy khác với vảy trắng khô.
Làm sao biết đó là vảy hay là trứng chấy?
Thử đẩy dọc sợi tóc. Vảy bao quanh sợi thì chạy được, trứng chấy dính chặt vào một điểm. Ngoài ra trứng chấy thường tập trung sau tai và vùng gần cổ, kèm ngứa nhiều về đêm.
Có nên nhổ những sợi tóc có hạt trắng ở chân không?
Không nên. Sợi có bao gốc là sợi đã rụng hoặc sắp rụng theo chu kỳ, nhổ thêm chỉ làm bạn lo hơn khi thấy nhiều tóc trong tay. Nhổ tóc lặp lại ở cùng một vùng còn gây lực kéo lên nang tóc.
Gội đầu bao nhiêu lần một tuần thì đỡ bị vảy ở chân tóc?
Không có con số chung cho mọi người. Da đầu nhiều dầu thường cần gội dày hơn da đầu khô. Nguyên tắc dễ áp dụng là gội khi chân tóc bắt đầu bết, và mỗi lần dành 3 đến 5 phút massage da đầu thay vì chỉ xoa bọt trên ngọn tóc.
