“Tại sao tóc bạc khi mới 30 tuổi? Có phải tôi già nhanh hơn người khác?”, câu hỏi mà rất nhiều phụ nữ Việt đang đặt ra cho chính mình.
Sự thật là tóc bạc không phải chỉ do tuổi. Có 7 nguyên nhân tóc bạc sớm riêng biệt, và phần lớn trong số đó chị hoàn toàn can thiệp được, đặc biệt khi kết hợp thảo dược truyền thống Á Đông với hiểu biết khoa học hiện đại.
Bài viết này đi qua từng nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách phân biệt loại nào cải thiện được, loại nào không, và cuối cùng là cách chăm sóc bằng thảo dược mà M Natural đang theo đuổi. Chị đọc hết để không bỏ sót điều quan trọng nhất ở cuối bài.
Tóc bạc sớm là gì? Bao nhiêu tuổi mới gọi là sớm?
Tóc bạc sớm được hiểu là hiện tượng tóc mất sắc tố melanin trước độ tuổi thông thường của mỗi chủng tộc. Với người châu Á, mốc tham chiếu y khoa là trước 25 tuổi. Tóc chuyển bạc vì tế bào melanocyte trong nang tóc giảm hoặc ngừng sản xuất sắc tố, khiến sợi tóc mới mọc ra không còn màu.
Chị nên lưu ý khi thấy các dấu hiệu sau đây:
- Nhiều sợi bạc xuất hiện trước tuổi 30, tập trung ở thái dương hoặc đỉnh đầu.
- Tóc bạc tăng nhanh trong vài tháng thay vì rải rác theo năm.
- Bạc kèm rụng tóc, tóc khô xơ, hoặc mệt mỏi kéo dài.
Nếu tóc bạc đến từ từ và trong gia đình có người bạc sớm, đó thường là yếu tố cơ địa. Nếu bạc đột ngột và kèm triệu chứng toàn thân, chị nên đi khám để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.
7 nguyên nhân tóc bạc sớm ít ai ngờ
1. Yếu tố di truyền: không phải đường cùng
Một tỷ lệ đáng kể trường hợp tóc bạc sớm có liên quan đến di truyền. Nếu cha mẹ chị bạc sớm, khả năng chị cũng bạc sớm sẽ cao hơn trung bình.
Tin tốt là di truyền chỉ là “khả năng”, không phải định mệnh. Người mang cơ địa bạc sớm vẫn có thể trì hoãn quá trình này nhiều năm bằng cách giảm các yếu tố nguy cơ khác như stress, thiếu vi chất và lạm dụng hoá chất.
2. Stress mạn tính: kẻ thù vô hình
Một nghiên cứu công bố năm 2020 của nhóm nhà khoa học Đại học Harvard, đăng trên tạp chí Nature, cho thấy trên mô hình động vật, stress cấp tính kích hoạt hệ thần kinh giao cảm và làm cạn kiệt tế bào gốc sắc tố ở nang tóc. Đây là cơ sở khoa học giải thích vì sao nhiều người bạc tóc rõ rệt sau giai đoạn căng thẳng kéo dài.
Trong y học cổ truyền, hà thủ ô được xếp vào nhóm vị thuốc bổ huyết, thường dùng khi cơ thể suy yếu vì lao tâm quá độ. Đây cũng là lý do hà thủ ô luôn có mặt trong các bài thuốc dưỡng tóc của người Á Đông.
3. Thiếu vitamin B12, đồng và sắt
Ba vi chất này đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất melanin, tức là sắc tố tóc:
- Vitamin B12: thiếu hụt phổ biến ở người ăn chay, người trên 40 tuổi, người dùng thuốc dạ dày dài hạn. Dấu hiệu thường gặp là mệt mỏi, tê tay chân, tóc bạc.
- Đồng: là đồng yếu tố của enzyme tyrosinase, bước quyết định trong sản xuất melanin. Nguồn thực phẩm gồm gan, hạt điều, đậu lăng.
- Sắt: vận chuyển oxy đến nang tóc. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đặc biệt dễ thiếu sắt do chu kỳ hằng tháng.
4. Nhuộm hoá học thường xuyên
Mỗi lần nhuộm vĩnh viễn, thuốc nhuộm phải xâm nhập vào lõi tóc qua việc mở lớp biểu bì. Các hoá chất oxy hoá như hydrogen peroxide và amoniac trong quá trình này có thể gây tổn thương tế bào melanocyte, chính là tế bào sản xuất màu tóc tự nhiên. Càng nhuộm dày đặc, tóc càng dễ suy giảm khả năng tự tạo màu. Đây là lý do chị nên giãn tần suất nhuộm và ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ hơn cho da đầu.
5. Rối loạn tuyến giáp
Cả cường giáp lẫn suy giáp đều có thể gây bạc tóc sớm. Nếu chị bạc tóc đột ngột kèm các triệu chứng như mệt mỏi, tăng hoặc sụt cân không rõ lý do, tim đập nhanh, sợ lạnh hoặc sợ nóng bất thường, hãy đi khám nội tiết và làm xét nghiệm chức năng tuyến giáp. Khi điều trị ổn định bệnh nền, tình trạng bạc tóc thường cải thiện theo.
6. Hút thuốc lá
Nhiều nghiên cứu ghi nhận người hút thuốc có nguy cơ bạc tóc sớm cao hơn rõ rệt so với người không hút. Nicotine và các gốc tự do trong khói thuốc gây stress oxy hoá, làm tổn thương các melanocyte ở nang tóc. Nếu chị hoặc người thân đang hút thuốc, đây là một yếu tố nguy cơ có thể chủ động loại bỏ.
7. Lão hoá tự nhiên
Đây là nguyên nhân không thể tránh khỏi. Sau tuổi 35 đến 40, melanocyte tự nhiên giảm hoạt động. Nhưng tốc độ lão hoá khác nhau ở mỗi người, phụ thuộc rất nhiều vào 6 yếu tố phía trên. Chăm sóc tốt, mái tóc của chị hoàn toàn có thể giữ được màu và độ khoẻ lâu hơn tuổi thật.
Bảng so sánh: nguyên nhân nào cải thiện được, nguyên nhân nào không?
Không phải nguyên nhân nào cũng đảo ngược được. Bảng dưới đây giúp chị xác định nên tập trung công sức vào đâu.
| Nguyên nhân | Khả năng cải thiện | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Di truyền | Khó đảo ngược, có thể trì hoãn | Giảm các yếu tố nguy cơ đi kèm |
| Stress mạn tính | Có thể cải thiện | Nghỉ ngơi, ngủ đủ, thư giãn |
| Thiếu B12, đồng, sắt | Cải thiện tốt nếu bổ sung đúng | Xét nghiệm và điều chỉnh dinh dưỡng |
| Nhuộm hoá học nhiều | Ngăn được tổn thương thêm | Giãn tần suất, chọn sản phẩm dịu nhẹ |
| Rối loạn tuyến giáp | Cải thiện khi trị bệnh nền | Khám nội tiết, dùng thuốc theo chỉ định |
| Hút thuốc lá | Cải thiện được | Bỏ thuốc, tránh khói thuốc thụ động |
| Lão hoá tự nhiên | Không tránh khỏi, làm chậm được | Chăm sóc tóc và da đầu đều đặn |
Thảo dược cổ truyền hỗ trợ tóc bạc sớm như thế nào?
Người Á Đông từ lâu đã dùng thảo dược để chăm mái tóc. Trong đó, hà thủ ô là vị được nghiên cứu nhiều nhất khi nói tới tóc bạc.
- Hà thủ ô đỏ: chứa hoạt chất TSG (2,3,5,4-tetrahydroxystilbene-2-O-beta-D-glucoside), được nghiên cứu về khả năng chống oxy hoá và bảo vệ tế bào sắc tố. Đây là vị dẫn dắt trong hầu hết bài thuốc dưỡng tóc cổ truyền.
- Nhân sâm: vị bổ khí quen thuộc, thường đi kèm để nâng đỡ thể trạng và da đầu.
- Trắc bá diệp: vị cổ truyền hay xuất hiện trong các bài dưỡng tóc dân gian.
- Gừng và lô hội: hỗ trợ làm sạch, cân bằng và làm dịu da đầu, tạo nền tảng cho tóc khoẻ.
Cần nói thẳng để chị không kỳ vọng sai: thảo dược hỗ trợ nuôi dưỡng và bảo vệ, không phải thuốc chữa dứt điểm tóc bạc. Với những sợi đã bạc, muốn phủ màu ngay thì cần đến sản phẩm nhuộm phủ bạc, còn thảo dược đóng vai trò chăm sóc lâu dài.
Giải pháp từ M Natural cho mái tóc chớm bạc
M Natural là thương hiệu thảo dược của Công ty TNHH Lumia Beauty Holdings, sản xuất tại Việt Nam. Tuỳ nhu cầu, chị có thể chọn hướng chăm sóc hằng ngày hoặc phủ màu tóc bạc.
Dầu gội thảo dược M Natural
Là dầu gội công thức có bổ sung 5 chiết xuất thảo dược gồm gừng, trắc bá diệp, hà thủ ô, lô hội và nhân sâm, dùng để làm sạch nhẹ nhàng và chăm sóc da đầu hằng ngày. Sản phẩm có thành phần tạo bọt và dưỡng mượt như dầu gội thông thường, kết hợp cùng chiết xuất thảo dược, nên phù hợp gội thường xuyên. Xem chi tiết dầu gội thảo dược.
Tinh chất chăm sóc tóc và da đầu M Natural
Dạng lăn 3 quả cầu, chứa caffeine, niacinamide (B3), panthenol (B5), menthol, tinh dầu bưởi, nhân sâm và hà thủ ô. Caffeine là hoạt chất bôi ngoài được nghiên cứu nhiều liên quan tới tóc. Sản phẩm hỗ trợ chăm sóc chân tóc và hỗ trợ mọc tóc, dùng khi tóc còn ẩm nhẹ. Xem chi tiết tinh chất.
Dầu gội phủ bạc thảo dược M Natural
Nếu chị muốn che các sợi bạc ngay, dòng phủ bạc (bản đen và bản nâu) sẽ giúp làm đều màu tóc. Ưu điểm là phủ được thật, vì đây thực sự là sản phẩm nhuộm, không phải dầu gội thường. Xem chi tiết dầu gội phủ bạc.
Lưu ý an toàn bắt buộc: Đây là thuốc nhuộm tóc, có chứa P-Phenylenediamine và hydrogen peroxide, có thể gây dị ứng nghiêm trọng. Hãy đọc kỹ và làm theo hướng dẫn, thử phản ứng trước khi dùng. Không dùng cho người dưới 16 tuổi. Không nhuộm khi da đầu đang nhạy cảm, kích ứng hoặc tổn thương, hoặc nếu chị từng phản ứng khi nhuộm tóc hay với hình xăm henna đen tạm thời. Nên đeo găng tay khi sử dụng.
Nếu chị chưa biết bắt đầu từ đâu, có thể tham khảo trọn bộ sản phẩm và các combo tại trang cửa hàng M Natural, hoặc kết hợp thêm hấp ủ thảo dược để tóc mềm mượt hơn.
Năm bước hành động cho mái tóc khoẻ hôm nay
- Đi xét nghiệm B12, sắt và chức năng tuyến giáp nếu chị chưa từng kiểm tra.
- Bổ sung thực phẩm giàu đồng và sắt như gan, các loại hạt, đậu.
- Giãn tần suất nhuộm hoá học, ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ cho da đầu.
- Quản lý stress bằng cách ngủ đủ giấc và dành thời gian thư giãn mỗi ngày.
- Chăm sóc tóc đều đặn với sản phẩm thảo dược, và dùng dòng phủ bạc khi cần che sợi bạc.
Tóc bạc không hẳn là dấu hiệu của tuổi già, đôi khi đó là cách cơ thể đang nhắn nhủ chị. Hãy lắng nghe và chăm sóc đúng cách.
Nguồn tham khảo: American Academy of Dermatology, Hair Loss Causes | WebMD, Premature Gray Hair | PubMed, Premature Graying Research
Câu hỏi thường gặp về nguyên nhân tóc bạc sớm
Tóc bạc sớm ở tuổi nào thì gọi là sớm?
Tóc bạc trước 25 tuổi ở người châu Á được xem là bạc sớm theo tham chiếu y khoa. Đặc biệt đáng lưu ý nếu hơn một nửa số tóc đã bạc trước tuổi 40.
Tóc bạc sớm có cải thiện được không?
Tóc bạc do gen di truyền khó đảo ngược, nhưng tóc bạc do thiếu vi chất, stress hoặc rối loạn tuyến giáp có thể cải thiện nếu chị xử lý đúng nguyên nhân gốc. Thảo dược như hà thủ ô đóng vai trò hỗ trợ nuôi dưỡng, không phải thuốc chữa dứt điểm.
Thảo dược nào được nghiên cứu nhiều nhất cho tóc bạc?
Hà thủ ô đỏ là vị được nghiên cứu nhiều nhất, nhờ hoạt chất TSG có khả năng chống oxy hoá. Nhân sâm và trắc bá diệp là những vị cổ truyền thường đi kèm để hỗ trợ chăm sóc tóc và da đầu.
Nhổ tóc bạc có làm tóc bạc nhiều hơn không?
Không. Nhổ một sợi bạc không làm các sợi khác bạc theo, nhưng có thể làm hư nang tóc khiến tóc mới mọc yếu. Tốt nhất chị nên cắt sát chân tóc thay vì nhổ.
Dầu gội phủ bạc M Natural có phải thuốc nhuộm không?
Đúng vậy, dòng phủ bạc là sản phẩm nhuộm, chứa P-Phenylenediamine và hydrogen peroxide, nhờ đó mới phủ được sợi bạc thật sự. Vì là thuốc nhuộm nên có thể gây dị ứng, chị cần thử phản ứng trước, không dùng cho người dưới 16 tuổi và không nhuộm khi da đầu đang tổn thương.
Dầu gội thảo dược M Natural có dùng hằng ngày được không?
Được. Đây là dầu gội chăm sóc hằng ngày có bổ sung chiết xuất thảo dược, dùng để làm sạch và nuôi dưỡng da đầu. Chị massage nhẹ vài phút rồi xả sạch, phù hợp với nhiều loại tóc, đặc biệt tóc yếu và dễ khô.
Đọc thêm
